Op weg naar functiedifferentiatie

, ,

HagaZiekenhuis: investeren in tijd, energie en emotie

Makkelijk was het niet, de start, maar langzaam en per team gaan ze de pilotfase door; de verpleegkundigen in het HagaZiekenhuis in Den Haag. Ze zijn afgelopen zomer gestart met het ontwikkelen van functiedifferentiatie onder de (project)naam ‘Zorg 2020’. Op een informatieavond, eind juni, komen alle – gemengde – gevoelens naar boven. Wat vast staat voor iedereen: die functiedifferentiatie moet er komen. Maar de weg er naar toe is lastig: ‘We moeten voorkomen dat dit een wig drijft tussen mbo en hbo.’

Team-coaching

Het is een eerlijke en open discussie, in de auditoriumzaal van het HagaZiekenhuis. Allereerst zijn er veel praktische vragen, waarop vaak al een duidelijk antwoord te geven is. Er zijn ook emoties over de onduidelijkheid die er nog is over zaken als scholing en toetsing, over het aantal toekomstige banen als regie-verpleegkundige, over de eigen kansen en mogelijkheden, én over de veranderende relatie met collega’s. Een leidinggevende vertelt trots én geëmotioneerd over de weg die haar team aflegde; mensen kwamen tegenover elkaar te staan, er werd team-coaching ingezet om het onderlinge vertrouwen te herstellen. En dat lukte. Met respect voor ieders rol en gevoel. Het belangrijkste? “Gevoelens uitspreken naar elkaar. En verder: veel energie, tijd en testen, testen, testen… wat werkt het beste. Het is een veranderproces en dat is het moeilijkste hieraan. Maar gá het doen, kijk eens goed wat jij zelf wilt, ga aan de slag.”

Tijd nodig…die er vaak niet is

“Ik hoor dat we het gesprek aan moeten gaan en ik lees dat we in de toekomst meer tijd zullen moeten besteden aan EBP en aan onderzoek… Maar we stáán al op min 7 op onze afdeling,” zegt een verpleegkundige in de zaal. Dat probleem – te weinig tijd door een tekort aan mensen – wordt herkend en erkend, ook door aanwezige collega’s uit andere ziekenhuizen. Dit hele proces vraagt nogal wat van de beroepsgroep. In de zaal is ook een verpleegkundige aanwezig die in het LUMC in het projectteam zit: “Wij zijn al ruim een jaar bezig. En op alle afdelingen waar het gelukt is, waren álle medewerkers vanaf dag 1 betrokken. Dus die tijd moeten we toch investeren, al is het nog zo moeilijk. Het is een puzzel; je zou liever vanuit nul beginnen met het leggen van een nieuwe puzzel, maar dat kan niet; je moet ‘m leggen vanuit de bestaande situatie. “

Frenetti-scan helpt

In het HagaZiekenhuis wordt gewerkt met ontwikkeltuinen en denktanks op de verpleegafdelingen. Later zullen ook de andere afdelingen volgen. Teams die beginnen, voeren de Frenetti-scan uit; een zelf-test die inzicht geeft in competenties, kwaliteiten en ambitie. Dat is de basis voor het gesprek met de leidinggevende: wat wil je, wat zijn de mogelijkheden, hoe kunnen we die realiseren.

Natuurlijk ligt er ook dan nog geen kant-en-klaar-pakket: “De vraag is steeds: hoe gaan we dit vormgeven,” zegt verpleegkundige Susan Lenssinck, betrokken bij het project Zorg 2020 in het HagaZiekenhuis. “We organiseren bijeenkomsten, we maken filmpjes, we hebben een ‘denktank’ over het toekomstig verpleegmodel. We bespreken wat voorspelbare en onvoorspelbare zorg is; dat is de lijn waarlangs wij denken bij de functiedifferentiatie. Maar natuurlijk zijn er vragen. Persoonlijk – kan ik nog de zorg leveren die ik voorheen leverde? – en op organisatieniveau: wat doen we met EBP? Kunnen mensen daarvoor worden uitgepland? Is daar tijd en geld voor?’ En op die vragen hebben we nu nog geen antwoord. Dat maakt ’t lastig.”

Oog hebben voor de ‘trage vragen’

Projectmanager Zorg 2020 Heleen van Erp, verpleegkundige (‘maar niet meer BIG-geregistreerd’) , noemt het de ‘trage vragen’. De vragen waarop geen snelle antwoorden mogelijk zijn. “Daar moeten we oog voor hebben. Het zijn processen waar je met z’n allen doorheen moet. In eerste instantie is het schrikken. In de twee ontwikkeltuinen die we nu hebben, zie je dat het uiteindelijk lukt om eruit te komen met elkaar. Als je maar vertrekt vanuit de visie op zorg; de functiedifferentiatie moet niet het doel zijn.” Ook individueel is het een proces: “Hoe wil je werken? Dicht op de patiënt en zijn of haar naasten? Of wil je behalve de zorg aan het bed ook tijd besteden aan kwaliteitsontwikkeling, wil je projecten runnen? En: ben je bereid te investeren?” In het HagaZiekenhuis worden relevante thema’s in denktanks door verpleegkundigen uitgewerkt: naast het verpleegmodel zijn dat de functiemix en de rol en plaats van de huidige senior-functie. Ook de uitwerking van functiedifferentiatie op de poli’s, SEH en IC staat op de agenda.

Het projectteam Zorg 2020 heeft contact met andere ziekenhuizen om te zien hoe het daar gaat en om van elkaar te leren.

Meer lezen?

In deze serie over de invoering van de functiedifferentiatie komen binnenkort ook aan bod: de NW Ziekenhuisgroep (over de aanpak op de verschillende afdelingen, met een goed voorbeeld van een medium-care-afdeling) en ziekenhuis Bernhoven (gestart in 2015 – hier bestaan de twee beroepen verpleegkundige en regieverpleegkundige naast elkaar, en is een nieuw verpleegmodel ingevoerd.) Ook kun je de komende tijd portretten lezen van verpleegkundigen met verschillende achtergronden over hun keuzes, dilemma’s en aanpak tav de beroepsprofielen.

Informatie over de voorgestelde overgangsregeling voor verpleegkundigen vind je op de themapagina. Hier kun je je ook inschrijven voor een telefonisch spreekuur.

Bron: V&VN

Op de foto een aantal van de mensen die betrokken zijn bij de ontwikkeltuinen Zorg 2020. Vlnr: Talitha Warning, Barbera Spaan, Kirsten Eeuwijk, Jacqueline Bos-Tonnard, Mariska van Riet, Janneke Stevens-Brink.

HagaZiekenhuis, De Haagse Hogeschool, Hogeschool Leiden en ROC Mondriaan werken samen aan de toekomst voor verpleegkundigen

, , , ,

Maandag 24 juni jl. heeft het HagaZiekenhuis met de drie samenwerkende (hoge)scholen, De Haagse Hogeschool (HHs), Hogeschool Leiden (HsL) en het ROC Mondriaan (ROC), een samenwerkingsconvenant getekend. Dit convenant houdt in dat alle partijen zich komende jaren gezamenlijk inspannen voor het creëren van passende opleidingsplaatsen in het HagaZiekenhuis voor verpleegkundige studenten van alle leerjaren en niveaus. Dit studenten meerjarenplan draagt bij aan het verduurzamen van de onderlinge samenwerking in de regio en geeft invulling aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid van het opleiden van voldoende personeel voor de toekomst. 

(van links naar rechts: Ilona Hoving namens het ROC Mondriaan, Meralda Slager namens De Haagse Hogeschool, Elma Meijerink namens het HagaZiekenhuis en Aart Rietveld namens Hogeschool Leiden) 

In het najaar 2018 is gestart met de eerste voorbereidingen van het studenten meerjarenplan. Dit meerjarenplan is opgesteld door het HagaZiekenhuis om tegemoet te komen aan alle veranderingen in de zorg en om samen zorg te dragen dat er ook in de toekomst voldoende personeel in de zorg beschikbaar kan komen. Het was hierbij van belang dat het ziekenhuis samen met de (hoge)scholen de handen ineen ging slaan om studenten op passende manier op te leiden tot jong zelfstandige beroepsoefenaars. Opleidingsadviseurs uit het HagaZiekenhuis hebben diverse afdelingen binnen het ziekenhuis gesproken over de maatschappelijke verantwoordelijkheid om breder op te leiden en de wijze waarop dit vormgegeven kon worden. Dit heeft geleid tot nieuwe leervormen, grotere aantallen studenten en meer opleidingsplekken voor 1e en 2e jaars studenten en mbo v studenten. In samenwerking met de drie scholen heeft het Hagaziekenhuis het meerjarenplan passend gemaakt voor alle betrokken partijen. 

Voor zover bekend is het HagaZiekenhuis het eerste ziekenhuis in de regio dat een samenwerking aangaat met drie verschillende scholen tegelijk om het opleiden van verpleegkundige studenten te verduurzamen. Het meerjarenplan leidt tot meer grip op wie en hoeveel wordt opgeleid, nu én in de toekomst. Door zich te committeren aan dit meerjarenplan laten de partijen zien dat zij maatschappelijke verantwoordelijkheid voelen om meer opleidingsplekken te creëren, zowel voor mbo- als voor hbo-verpleegkundigen. Vanaf september 2019 gaat het meerjarenplan van start en verwacht het HagaZiekenhuis zo’n 85 nieuwe studenten welkom in te heten! 

Op maandag 24 juni 2019 is het meerjarenplan vastgesteld en werd het samenwerkingsconvenant officieel getekend door alle partijen. Dit vond plaatst tijdens de 2e editie van de Poster & Pitch middag in het HagaZiekenhuis. Deze middag wordt jaarlijks georganiseerd door het Hagaziekenhuis voor alle verpleegkundige studenten die tijdens hun opleiding werken aan onderzoek en kwaliteit. Tijdens deze middag pitchen de studenten voor belangstellenden hun onderzoek of kwaliteitsproject. Zowel studenten van de HHs, HsL als het ROC dragen bij aan deze middag. Deze feestelijke middag was een passende gelegenheid om de toekomstige samenwerking tussen het HagaZiekenhuis, De HHs, HsL en ROC te formaliseren.

Zelfrijdende minibus tussen OV-halte Leyenburg en HagaZiekenhuis

,
zelfrijdende mini bus haga ziekenhuis

Acht passagiers en één Haga-steward. Zoveel mensen passen er in de HagaShuttle. De zelfrijdende minibus vervoert patiënten en bezoekers tussen OV-halte Leyenburg en de hoofdingang van het HagaZiekenhuis. Robert van Asten, wethouder Mobiliteit en bestuurder van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), gaf maandag 27 mei het startsein van de HagaShuttle. Den Haag is een van de eerste grote steden met zo’n zelfrijdende minibus.

Voor de openingshandeling knipt de Haagse wethouder mobiliteit Robert van Asten het lint door dat door directievoorzitter Carla van de Wiel en HTM-directeur Jaap Bierman wordt vastgehouden.

“De shuttle vervoert patiënten en bezoekers zonder chauffeur van de OV-halte naar ons ziekenhuis en weer terug”, zegt directievoorzitter Carla van de Wiel. “Dat past perfect bij onze kernwaarden zorgzaamheid, innovatie en samenwerking. We zorgen met de elektrische HagaShuttle voor onze patiënt en bezoeker, maar houden ook rekening met het milieu.” Het HagaZiekenhuis is het eerste ziekenhuis met een zelfrijdende minibus. Van de Wiel is daar trots op: “Vooruitgang boek je alleen als je het lef hebt om iets te proberen. Ook al weet je vooraf niet of het gaat zoals je graag zou willen.”

De HagaShuttle is een initiatief van HTM, Haagse Shuttle BV, MRDH en het HagaZiekenhuis. “Een goed idee komt nooit vanzelf. Ik wil een compliment maken naar onze samenwerkingspartners. Je hebt elkaar nodig om iets tot een succes te maken”, aldus Van de Wiel.

Testfase

De komende maanden rijdt de HagaShuttle een paar uur per dag. De bus wordt dan uitvoerig getest. Tijdens de testritjes mogen passagiers meerijden. Naar verwachting rijdt de HagaShuttle vanaf de zomer regelmatig. Ook bezoekers en patiënten in een rolstoel kunnen meerijden.

Lees meer over de HagaShuttle op overhtm.nl

Bekijk de video van DenHaagTV.

Gerenommeerde prijs voor Haga-opleidingsadviseur Wendy Heemskerk

,
hagaziekenhuis extra strong nieuws

Wendy Heemskerk (tweede van rechts) en Christian Wallner (rechts) kregen een taart, een oorkonde en een wisselbeker.

Wendy Heemskerk, opleidingsadviseur Leren en Innoveren bij de HagaAcademie & Innovatie, is winnaar van Henk Ritzenprijs 2018. De prijs wordt elk jaar uitgereikt door het vakblad Onderwijs & Gezondheidszorg aan de auteur die het beste artikel van het jaar schrijft. “Hoe dat voelt? Het voelt hartstikke leuk”, zegt ze bescheiden. “En dat terwijl het vooral als doel had om onze kennis met anderen te delen.”

Heemskerk schreef het artikel ‘Het stellen van hogere denkvragen binnen een Learning Community’ samen met Christian Wallner. Het artikel stond al in januari 2018 in Onderwijs & Gezondheidszorg. Daarom is het des te leuker dat het beoordeeld is als het beste artikel van het hele jaar. Heemskerk: “De nominatie was al een eer. En nu hebben we gewonnen! Het artikel sluit aan op de behoefte van de opleidingspraktijk en biedt de kennis waar professionals in de zorg en het onderwijs naar op zoek zijn. Deze kennis deel ik graag met anderen buiten het HagaZiekenhuis, vandaar dat ik in mijn vrije tijd dit soort onderzoeksartikelen schrijf. Ik laat graag zien dat het HagaZiekenhuis bewust bezig is met de ontwikkeling en de versteviging van het onderwijs in de beroepspraktijk.”

‘We doen het zo, omdat we het altijd zo doen’

Heemskerk voerde haar onderzoek uit binnen de Learning Community (LC) op de afdeling Longziekten.  Een LC is een groep van verpleegkundigen, studenten en docenten die door samen te leren hun praktijk kritisch onderzoeken. Heemskerk onderzocht in hoeverre de LC een stimulerende omgeving is waarbinnen verpleegkundigen en studenten hogere denkvragen stellen. Hogere denkvragen zijn (vaak) open vragen die aanzetten tot dieper nadenken. Verpleegkundigen en studenten leren op een onderzoekende manier vragen te stellen over hun handelen en daarover kritisch na te denken. Het effect is dat ze niet meer zeggen: ‘We doen het zó, omdat we dat altijd zo doen’, maar dat ze zich afvragen waaróm ze het zo doen en of dat de beste manier is. Is er geen antwoord, dan gaan ze daarnaar op zoek.”

Samen met verpleegkundig praktijkopleider Anja Scheringa en Christian Wallner werd in 2016 de LC op de afdeling Longziekten geïntroduceerd. “Als opleidingsadviseur ben ik ervoor verantwoordelijk om nieuwe opleidingsconcepten te introduceren, te evalueren en bij te stellen. Dit doen we met een onderzoeksmatige insteek”, vertelt Heemskerk. “Zo kun je via onderzoek onderwijsinitiatieven tot stand brengen of vanuit wetenschappelijk perspectief evalueren. Met onderzoek ontwikkel je nieuwe kennis, die je weer met elkaar kunt delen en waar je als praktijk van kunt leren.”

Conclusie

Wat is de conclusie van het onderzoek? Heemskerk: “De LC is inderdaad een stimulerende omgeving voor het stellen van vragen. Er worden veel kennis- en begripsvragen gesteld. Vragen die aanzetten tot echt kritisch nadenken komen minder vaak voor. Het artikel biedt daarom praktische handvatten om het stellen van deze hogere denkvragen binnen een LC meer te stimuleren. Tijdens LC-bijeenkomsten stimuleren we bijvoorbeeld verpleegkundigen en studenten om dit soort vragen te bedenken en hiermee te oefenen. Ook krijgen verpleegkundigen meer scholing aangeboden over de strategie van het vragen stellen. Dit lijkt te werken”, aldus Heemskerk. “Op de afdeling Longziekten zien we al dat verpleegkundigen tijdens hun begeleiding aan studenten meer vragen stellen die aanzetten tot dieper nadenken.”

Inmiddels heeft het HagaZiekenhuis LC’s op vijf verpleegafdelingen en wordt een derde artikel over het leren in LC’s geschreven. “Het leuke is dat zorg en onderwijs door dit soort onderzoek steeds meer samenkomen in de praktijk. Een mooi voorbeeld hiervan is de in februari gestarte onderzoekscommunity. Verpleegkundigen en studenten uit de LC’s Heelkunde 1, MDL en Longziekten bestuderen patiëntervaringen op hun eigen afdeling. De uitkomsten worden samengebracht in één groot onderzoek binnen het HagaZiekenhuis, waarbij nauw samengewerkt wordt met docenten van de HHs.”

Bezoekers maakten kennis met innovatie op open dag ziekenhuis.

,
hagaziekenhuis lezing door hoohenkerk

Hoe werkt een dialyseapparaat? Wat is Deep Brain Stimulation (DBS)? En hoe kun je organen printen met een 3D-printer? Medewerkers en vrijwilligers legden het zaterdag 16 maart allemaal uit tijdens de open dag in het HagaZiekenhuis en het Juliana Kinderziekenhuis (JKZ). De ruim 2.000 bezoekers keken hun ogen uit.

Wie zaterdag de moeite had genomen om naar de open dag te komen, kreeg een brede kijk op wat er in beide ziekenhuizen gebeurt. Er waren rondleidingen in de operatiekamers, over de Medium Care en door het Radiologisch Centrum. Bezoekers konden een kijkje nemen op de pacemakerpoli, in het Ronald McDonaldhuis en de verloskamers van het Haga Juliana Geboortecentrum. Ook waren er medische innovaties te bewonderen. Denk aan de Lucas Hartpomp, die mensen reanimeert zonder ooit moe te worden. Of Zora de zorgrobot, die wordt ingezet bij revalidatieprogramma’s.

In het Auditorium gaven tien specialisten presentaties over hun vakgebied. De belangstelling was groot. Dat merkte ook gipsmeester enhostLeendert-Jan Doornbos op: “De opkomst viel mij helemaal niet tegen. Het werd steeds drukker in de zaal.” Hartchirurg Gerard Hoogenkerk gaf een presentatie over hartklepreparaties en -vervangingen. Hij kreeg de lachers op zijn hand toen hij sprak over het plaatsen van een varkenshartklep bij mensen. “Wees maar gerust: je gaat er niet van knorren en je krijgt ook geen krulstaart.”

Hoohenkerk
Hartchirurg Gerard Hoohenkerk vertelt over de hartklep.

Bezoekers konden een longfunctietest doen en een aantal metingen laten verrichten. Mevrouw Baden (77) kwam speciaal voor de bloeddrukmeting. “Ik heb het programma van de open dag uit de krant geknipt. Ik vind het erg gezellig! De bloeddruk was helaas iets te hoog… Maar dat had ik wel verwacht”, zegt ze lachend.

Bij de kinderen was de gipskamer een populaire bestemming. De gipsmeesters draaiden overuren bij het gipsen van de kinder- en poppenarmpjes. Dat was ook te zien aan de wachtrij van enkele tientallen meters.  “Ik wilde weten hoe het voelt om gips te hebben. Ik heb namelijk nog nooit iets gebroken”, zegt Fleur. “Het gips gaat er maandag pas af. Ik wil mijn klasgenoten voor de gek houden”, vertelt ze met een brede lach op haar gezicht.

Marjolein (8) ging als dokter op de foto. Dat deed ze niet zonder reden. “Ik wil graag kinderarts worden. Daarom vind ik het heel leuk om hier rond te kijken. Wat ik het leukste vind? Ik kan niet kiezen!”

38416582-D20C-4601-AFAC-849E60814F9B
Marjolein (8) wil graag kinderarts worden.

Rond 15.00 uur was de open dag ten einde. Medewerkers en vrijwilligers kijken tevreden terug op deze geslaagde dag. “Geweldig dat we zoveel mensen hebben kunnen laten zien wat voor mooie dingen we hier doen”, sprak een verpleegkundige na afloop enthousiast.

Verpleegkundigen Hartbewaking slapen beter dankzij filterende bril

,
kleurenspectrum somnobluebril

Niet goed kunnen slapen na een nachtdienst. Voor veel collega’s met onregelmatige diensten is dat een herkenbaar probleem. Verpleegkundigen in het Haga Hartcentrum hebben hier sinds kort een oplossing voor: de Somnoblue slaapbril.

“We moeten niet alleen goed voor onze patiënten zorgen, maar ook voor onszelf”, zegt CCU-verpleegkundige Maarten Tempelman. Daarom zet hij tegenwoordig een opvallende, oranje bril op als hij thuiskomt na zijn nachtdienst. De bril filtert blauw licht, waardoor de ogen tot rust komen en het nachthormoon Melatonine sneller wordt aangemaakt. “Je brein krijgt een signaal dat het bijna ‘bedtijd’ is. Daardoor val je sneller in slaap na je dienst”, zegt Tempelman.

Fit(ter)

Fit blijven en nog fitter worden. Het is een mooie uitdaging die het team op de Hartbewaking samen aangaat. Tempelman: “Alleen de bril lost de slaapproblemen niet op. Tijdens een workshop kregen we tips voor een gezond(er) voedingspatroon. Een nacht- of avonddienst verstoort namelijk ook je eetritme. Het is goed dat we ons hier meer bewust van zijn.”

CCU-verpleegkundigen Maarten Tempelman, Chaya Stolk en Carine Hulspas demonstreren de filterende bril. Foto: HagaZiekenhuis

Resultaat

Het dragen van de Somnoblue-bril zit nog in de testfase. Voor aanvang hebben alle verpleegkundigen van HagaZiekenhuis een vragenlijst ingevuld over het slaap- en eetpatroon. “Binnenkort meten we wat het effect is van de bril”, zegt Tempelman. “Maar we merken nu al dat het werkt. De meeste verpleegkundigen geven aan beter te slapen en daardoor fitter op te staan. Wat mij betreft is de proef nu dus al geslaagd!”

Robot Zora op de innovatiemarkt van het Haga ziekenhuis

, ,

Maandag 23 januari 2017 was er de e-health week in het Haga ziekenhuis. Studenten van de opleiding Verpleegkunde van het ROC Mondriaan hebben op de innovatiemarkt laten zien wat zorgrobot Zora allemaal kan.

Zora is een zorgrobot die ingezet wordt in de ouderenzorg en bij kinderen met autisme. De studenten hebben onder andere in het Juliana kinderziekenhuis, onderdeel van het Hagaziekenhuis, een demonstratie gegeven met Zora. Zora heeft gepraat, gedanst en gewandeld door de ontmoetingsruimte van dit ziekenhuis.
Op de ouderengeneeskunde heeft Zora bewegingsoefeningen en muziek gemaakt met de patiënten die daar verbleven.”